Japonia i Polska współpracują nad reaktorem nowej generacji

Wiadomo było, że Japonia i Polska planują podpisać umowę o współpracy w zakresie badań i rozwoju wysokotemperaturowego reaktora chłodzonego gazem (HTGR).

Umowa zacieśni relacje w takich obszarach jak zasoby ludzkie i budowa obiektów z nimi związanych w Polsce. Współpraca ma również na celu promowanie utrzymania, rozwoju i rozpowszechniania japońskiego know-how technologicznego.

Oczekuje się, że w ciągu najbliższych kilku dni Minister Edukacji, Kultury, Sportu, Nauki i Technologii Masahito Moriyama odbędzie spotkanie online z polską Minister Klimatu i Środowiska Anną Moskwą, aby oficjalnie przypieczętować porozumienie.

W memorandum szczegółowo opisano promocję rozwoju zasobów ludzkich, budowanie potencjału w instytucjach badawczych w obu krajach oraz wymianę wiedzy. Ponadto potwierdzona została współpraca przy budowie zaplecza badawczego umożliwiającego badania magazynowania energii cieplnej uzyskiwanej z reaktorów gazowych oraz produkcji wodoru.

Dokument będzie również dotyczył postępowania z własnością intelektualną – w tym danymi badawczymi – i będzie zawierał postanowienia dotyczące organizowania przez Tokio i Warszawę spotkań osobiście lub online co najmniej raz w roku w celu monitorowania współpracy.

HTGR wykorzystują hel do chłodzenia rdzeni reaktorów. Hel jest stabilny chemicznie nawet w podwyższonych temperaturach, co zmniejsza prawdopodobieństwo korozji rur lub eksplozji wodoru. Stosowanie materiałów żaroodpornych do obsługi paliwa jądrowego i rdzeni reaktorów radykalnie zmniejsza prawdopodobieństwo poważnych wypadków, takich jak stopienie się jądra, w porównaniu z tradycyjnymi reaktorami lekkowodnymi.

Oprócz wysokiego poziomu bezpieczeństwa, HTGR mogą wytwarzać wodór jako bezemisyjne źródło energii, a nabycie tej technologii wiąże się z intensywną światową konkurencją.

Japonia chce rozpocząć eksploatację prototypowego reaktora w latach 30. XXI wieku, a więc o krok od reaktora komercyjnego. Japońska Agencja Energii Atomowej (JAEA) nadzoruje eksperymentalny reaktor HTTR w Oarai w prefekturze Ibaraki. Reaktor ten był wcześniej światowym liderem pod względem osiągnięć badawczych, w tym osiągnął poziom krytyczny w 1998 r., ale nie działał od ponad dziesięciu lat, częściowo z powodu wielkiego trzęsienia ziemi we wschodniej Japonii w 2011 r., co wzbudziło obawy o stagnację w badaniach.

Aby rozwiać te obawy, JAEA poszukuje współpracy międzynarodowej. Osiągnęła porozumienie w sprawie wspólnego opracowywania paliwa jądrowego z ośrodkiem badawczym w Wielkiej Brytanii, który opracowuje prototypowy reaktor.

W listopadzie ubiegłego roku komisja przygotowała także umowę o współpracy rozwojowej z polską instytucją badawczą. Polska planuje uruchomienie eksperymentalnego reaktora w drugiej połowie lat 20. XX wieku.

Dzięki nowemu memorandum rząd ma także nadzieję na przyspieszenie rozbudowy krajowej infrastruktury.