Dostarczamy HUMANistycznych inspiracji - ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU! Albo od razu polub
Tajemnice Jaćwingów

Tajemnice Jaćwingów

Humanmag

O tym, po jakie metody badawcze sięga współczesna archeologia i jakie tajemnice kryją ziemie zamieszkiwane niegdyś przez Jaćwingów, rozmawiamy z dr hab. Anną Bitner-Wróblewską z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie.

Mariusz Golak
Czwartek, 1 Grudnia 2016

  • Skomentuj

Jaki był główny cel projektu Polsko-Norweska Inicjatywa Nowoczesnego Konserwatorstwa Archeologicznego „Archeologia Jaćwieży”, realizowanego przez Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie?

Jaćwingowie to wciąż lud tajemniczy, niewystarczająco zbadany przez archeologów. Nasz projekt miał za zadanie rozpoznać strukturę osadnictwa i jej ewentualną zmienność na przestrzeni wieków, organizację systemów obronnych, stopień wykorzystania środowiska naturalnego dwóch wybranych jaćwieskich centrów osadniczych – w Skomacku Wielkim (Ostrowiu), gm. Stare Juchy i Szurpiłach, gm. Jeleniewo. Na szeroką skalę wykorzystywaliśmy metody nieinwazyjne i analizy przyrodnicze, ale także tradycyjne metody wykopaliskowe. W oparciu o te różnorodne dane chcieliśmy zrekonstruować historię rozwoju obu, wybranych nieprzypadkowo, ośrodków osadniczych wczesnośredniowiecznej Jaćwieży. Oba zasiedlone były na długo przed Jaćwingami i jednym z celów naszych studiów było wyodrębnienie i umieszczenie w konkretnym czasie poszczególnych faz osadniczych tych kompleksów.
Bardzo istotnym zadaniem projektu była popularyzacja uzyskanych wyników i dotychczasowej wiedzy na temat ziem jaćwieskich. Ta popularyzacja miała bardzo różną formę – od udostępnienia strony internetowej, poprzez wystawę „Jaćwingowie. Zapomniani wojownicy”, publikację popularno-naukową, popularno-naukowe odczyty, po międzynarodową konferencję. Staraliśmy się dotrzeć do różnego typu odbiorców – mieszkańców regionu, władz lokalnych, turystów, miłośników starożytności, przedstawicieli służb konserwatorskich, archeologów i historyków.

Jaką rolę odgrywają we współczesnej archeologii metody nieinwazyjne?

Dzisiaj nie sposób wyobrazić sobie żadnych badań archeologicznych bez wykorzystania różnego typu badań nieinwazyjnych. Znakomite rezultaty daje laserowe skanowanie lotnicze (Lidar), które pozwala na zidentyfikowanie obiektów archeologicznych o własnych formach terenowych, takich jak grodziska, kurhany, różnego typu konstrukcje naziemne. Wykorzystanie metod geofizycznych (elektorooporowa i geomagnetyczna) daje możliwość rozpoznania w relatywnie krótkim czasie dużego obszaru, co nie byłoby możliwe metodami tradycyjnymi. Trzeba jednak zdawać sobie sprawę, że uchwycone w czasie prospekcji geofizycznej anomalie nie muszą wiązać się z działalnością człowieka, ale mogą mieć charakter naturalny. W wielu wypadkach dopiero tradycyjna metoda wykopaliskowa pozwala na rozstrzygnięcie wątpliwości.
Archeologia już dawno przestała być samodzielną dyscypliną. W tej chwili niezbędne są badania interdyscyplinarne, w których zarówno metody nieinwazyjne, jak i różnego typu analizy przyrodnicze odgrywają ogromną rolę.

Dr hab. Anna Bitner-Wróblewska z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie
Dr hab. Anna Bitner-Wróblewska z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie

fot. otwierająca: Hejpodlasie.blogspot.pl

REKOMENDOWANE DLA CIEBIE