Dostarczamy HUMANistycznych inspiracji - ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU! Albo od razu polub
Jak odnaleźć się w przestrzeni?

Jak odnaleźć się w przestrzeni?

Humanmag

O tym jak projektować architekturę dla osób starszych rozmawiamy z dr inż. arch. Agnieszką Labus z Katedry Urbanistyki i Planowania Przestrzennego Politechniki Śląskiej.

Redakcja HUMANMAG.pl
Wtorek, 13 Czerwca 2017

  • Skomentuj

Na jakie problemy narażeni są starsi mieszkańcy w przypadku źle zaprojektowanej architektury?

Na wiele problemów. Warto zwrócić uwagę, że nie tylko starsi użytkownicy, ale my wszyscy czasami znajdujemy się w różnych sytuacjach życiowych, które wymuszają na nas odnalezienie się w danej sytuacji/przestrzeni. Wystarczy na dworcu i w mieście przemieszczać się z ciężką walizką lub pchać wózek z dzieckiem – doświadczymy barier przestrzennych. Nie zawsze poruszamy się w wygodnych butach, chodzimy z laską bądź – mając złamaną nogę – o kulach – wtedy każda nierówność i konieczność pokonania dłuższych dystansów bez możliwości odpoczynku także staje się dla nas problemem.

Warto zauważyć, że wraz z wiekiem pojawiają się pewne dysfunkcje, tj. zaćma, brak orientacji w przestrzeni, zachwiania równowagi. Wtedy przestrzeń publiczna musi być przyjaźnie zaprojektowana, jeśli osoba starsza ma czuć się bezpiecznie, wychodząc z domu. Jeśli tak nie jest, osoby starsze stają się wykluczone z życia społecznego, co niekorzystnie wpływa na całe nasze społeczeństwo, przekłada się także na aspekt ekonomiczny, powodując wzrost kosztów opieki medycznej i społecznej. Czasami proste rozwiązania, spójna i systemowa polityka miejska mogą stanowić rozwiązanie wielu problemów przestrzennych, społecznych, a nawet ekonomicznych.

Czy istnieje „przepis” na idealną architekturę miejską?

Nie ma idealnego „przepisu”, żaden projekt nie jest idealny, żadne miasto nie jest idealne. Możemy oczywiście minimalizować błędy i dążyć do jak najbardziej przyjaznych rozwiązań wszystkim użytkownikom, niezależnie od wieku, płci, rasy, itp. Osoby starsze to bardzo niejednorodna grupa społeczna, różniąca się w zakresie potrzeb i sprawności psychofizycznej. Stąd, mówiąc o pewnych wytycznych i kryteriach projektowania w kontekście potrzeb osób starszych w skali architektonicznej, poza barierami przestrzennymi, które w dużej mierze regulują przepisy, widać to głównie w kontekście potrzeb osób niepełnosprawnych („Warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie”), ale zazwyczaj ograniczają się one do problemów osób poruszających się na wózku inwalidzkim, a wiele elementów projektowania w kontekście dysfunkcji psychofizycznych nie jest regulowana przepisami, a wyłącznie raportami, ekspertyzami, poradnikami itp.

W ramach działalności Fundacji Laboratorium Architektury 60+ (LAB 60+), która jest pierwszą tego typu fundacją w Polsce – zajmuje się innowacyjnym podejściem do planowania i projektowania w kontekście potrzeb starzejącego się społeczeństwa (www.lab60plus.pl), miałam okazję być współautorką ekspertyzy dla Ministerstwa Rozwoju pt. „Wytyczne w zakresie dostępności budynków do potrzeb osób z niepełnosprawnościami”, które stanowią poradnik dla architektów i urbanistów w kontekście projektowania uniwersalnego i dotykają problematyki nie tylko skali architektonicznej, ale dużo szerszej, także otoczenia i wnętrza, a nawet wzornictwa przemysłowego.

Do ważnych zagadnień projektowania w kontekście potrzeb osób starszych możemy zaliczyć: odpowiednią lokalizację, dostępność, bezpieczeństwo, czytelność, wayfinding – czyli łatwość w odnalezieniu drogi (wejścia do budynku), rolę przestrzeni terapeutycznej (dobrze zaprojektowana przestrzeń może aktywizować i rehabilitować np. w przypadku osób cierpiących na demencję – taką rolę mogą pełnić artefakty przyszłości, np. element kojarzący się z przeszłością/młodością tych osób, to może przejawiać się w użytym materiale, kolorystyce, itp.), międzypokoleniowa przestrzeń dająca możliwość spędzania czasu, gdzie każdy może znaleźć coś dla siebie, ale także zaprojektowanie przestrzeni dającej możliwość intymności, np. w dużych centrach przesiadkowych, lotniskach – strefa do odpoczynku, z łatwym dostępem do środka transport czy tablicy odjazdów/odlotów. Tak naprawdę każdy budynek/przestrzeń powinny być weryfikowane pod kątem potrzeb osób starszych na każdym etapie procesu inwestycyjnego. Jeśli projekt odpowiada potrzebom osób starszych, to spełnia potrzeby nas wszystkich.

REKOMENDOWANE DLA CIEBIE