Dostarczamy HUMANistycznych inspiracji - ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU! Albo od razu polub
Poznaj losy Józefa Czapskiego

Poznaj losy Józefa Czapskiego

Humanmag

22 kwietnia oficjalne otworzono Pawilon Józefa Czapskiego. Jest to stały obiekt muzealny wchodzący w skład kompleksu Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego.

Redakcja Humanmag.pl
28 kwietnia 2016

  • Skomentuj

W samym centrum Krakowa, przy ul. Piłsudskiego 12, w kompleksie Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego powstał obiekt poświęcony życiu i twórczości Józefa Czapskiego. Pawilon będzie miejscem, gdzie przez pryzmat twórczości i doświadczeń Artysty, można będzie zgłębiać sztukę i historię XX wieku.

Świadek historii

Urodzony w 1896 roku Józef Czapski żył w czasach przełomowych dla Europy i świata. Brał udział
w I Wojnie Światowej, walcząc w I Pułku Ułanów Krechowieckich, a następnie w wojnie polsko-bolszewickiej w latach 1919–1920, służąc w pociągu pancernym „Śmiały”.

W okresie międzywojennym założył wraz z innymi malarzami (m.in. Janem Cybisem) Komitet Paryski,
który odcisnął znaczące piętno na polskiej sztuce przez kolejnych 50 lat. Po Kampanii Wrześniowej Józef Czapski dostał się do niewoli sowieckiej. Był jednym z ostatnich jeńców, którzy opuścili obóz w Starobielsku i uniknęli rozstrzelania. Wraz z Armią Andersa przeszedł szlak bojowy i dostał się do Włoch, gdzie zakończył swoją wojenną tułaczkę.

Po wojnie osiadł w podparyskim miasteczku Maisons-Laffitte, gdzie współtworzył emigracyjny miesięcznik „Kultura”. Zmarł na emigracji w roku 1993, a należący do niego księgozbiór, pisane przez całe życie dzienniki oraz rzeczy osobiste przekazał w testamencie Muzeum Narodowemu w Krakowie.

Ostatnią wolę Artysty zrealizowała jego siostrzenica – Elżbieta Łubieńska.

Rodzinna tradycja

Swoim testamentem Józef Czapski wpisał się w rodzinną tradycję. Jego dziadkiem był bowiem słynny kolekcjoner, bibliofil i numizmatyk hr. Emeryk Hutten-Czapski. Po śmierci Emeryka spadkobiercy przekazali na rzecz miasta całą jego kolekcję numizmatyczną liczącą ponad 11 tys. monet, medali, orderów, banknotów i rycin oraz bogatą bibliotekę.

Rekonstrukcja pokoju Józefa Czapskiego. Fot. Mirosław Zak

Prywatne Muzeum Czapskich, mieszczące się w rodzinnym pałacyku, stało się wtedy częścią Muzeum Narodowego w Krakowie. Obecnie, wraz z przylegającym do niego kompleksem, pałacyk tworzy Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego. Naturalną więc koleją rzeczy było zaprezentowanie bogatego dziedzictwa Józefa Czapskiego w tym właśnie miejscu.

Aby sprostać oczekiwaniom zwiedzających i zaprezentować zbiory w jak najbardziej atrakcyjny i nowoczesny sposób, konieczne było wybudowanie nowego budynku muzealnego - pawilonu w ogrodach należących do Muzeum im. Emeryka Hutten Czapskiego.

Wielowymiarowa ekspozycja

Budowa pawilonu, która rozpoczęła się w połowie 2014 r., została już ukończona. Do jej ostatniego etapu zaliczamy również przygotowanie ekspozycji. Józef Czapski przekazał w testamencie wiele materiałów, które wymagały gruntownych prac konserwatorskich. Zabiegom tym poddano łącznie 700 woluminów, w tym ponad 20 metrów bieżących słynnych dzienników, pisanych przez Józefa Czapskiego przez całe życie. Zgromadzone materiały są świadectwem historii XX wieku i przemian, które zachodziły na świecie, ale też świadectwem wielkiego umiłowania przez ich autora sztuki
i kultury.

Pawilon Jozefa Czapskiego. Fot MNK Mirosław Żak

Pawilon Józefa Czapskiego, jak każda nowoczesna placówka muzealna, dużą część swoich zbiorów zaprezentuje w formie cyfrowej, dlatego konieczna była digitalizacja bezcennych pamiątek, w trakcie której wykonano ponad 50 tys. fotografii. Spuścizna po Artyście obejmuje również całe wyposażenie jego pokoju w Maisons-Laffitte. Oryginalne meble i rzeczy osobiste Józefa Czapskiego posłużyły do odtworzenia go w skali 1:1. Kolejna z muzealnych sal poświęcona jest malarstwu artysty, zarówno  z okresu Komitetu Paryskiego, jak i czasów emigracyjnych. W sali wystaw zmiennych prezentowane będzie zaś malarstwo z kręgu twórców otaczających Czapskiego, m.in. z kolekcji Aeschlimannów .

Fot. Mirosław Żak

W 2016 roku Muzeum Narodowe w Krakowie otrzymało od Barbary i Richarda Aeschlimannów ze Szwajcarii 12 obrazów Józefa Czapskiego namalowanych w latach 1953 -1986. Ten wspaniały dar zobaczyć można w Sali wystaw czasowych w Pawilonie Józefa Czapskiego. Richard Aeschlimann, malarz, pisarz i marszand Czapskiego, był pod jego ogromnym wrażeniem - jako artysty i jako człowieka. Wielki katalog swojej twórczości zadedykował właśnie Czapskiemu. Ten skromny człowiek za życia polskiego malarza był jego przyjacielem i prawdziwym mecenasem, a po jego śmierci – stał się jego „ambasadorem”, urządzając we własnej galerii wystawy twórczości Mistrza. 

Fot. Mirosław Żak

Ważnym etapem w życiu Józefa Czapskiego był okres uwięzienia w radzieckich obozach jenieckich, w tym w Starobielsku, a następnie poszukiwania zaginionych oficerów, zamordowanych na rozkaz Stalina. Te dramatyczne wydarzenia są tematem przewodnim kolejnej części ekspozycji.

Pawilon Józefa Czapskiego z założenia jest miejscem otwartym na dyskusję i wymianę poglądów. W muzealnej kawiarni odbywać się będą wykłady na temat malarstwa, literatury polskiej w kraju i na emigracji po II wojnie światowej, a także spotkania poświęcone wybitnym postaciom polskiej kultury.

Fot. Mirosław Żak

Losy Józefa Czapskiego można też poznać online na specjalnie powstałej z tej okazji stronie poświęconej artyście

Ta ważna dla polskiej kultury instytucja uzyskała dotację ze środków EOG. Wsparcie inwestycji wyniosło ponad 15 milionów złotych.

REKOMENDOWANE DLA CIEBIE

Używamy ciasteczek, by ułatwić korzystanie z naszego serwisu. Klikając jakikolwiek odnośnik na tej stronie wyrażasz zgodę na ustawienie plików cookie.Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, zobacz naszą Politykę Cookies.

Tak, zgadzam się