Dostarczamy HUMANistycznych inspiracji - ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU! Albo od razu polub
Naturalnie czyste

Naturalnie czyste

Humanmag

Rozmawiamy z prof. dr hab. Stanisławem Gawrońskim z Wydziału Ogrodnictwa, Biotechnologii i Architektury Krajobrazu, Zakładu Przyrodniczych Podstaw Ogrodnictwa, Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, uhonorowanym prestiżową Nagrodą Miltona Gordona przez Międzynarodowe Towarzystwo Fitotechnologii jako Naukowiec 2015 roku.

Redakcja Humanmag.pl
29 listopada 2016

  • Skomentuj

Na czym polega technologia fitoremediacji?

Fitroremediacja polega na zastosowaniu w naszym sąsiedztwie i otoczeniu takich gatunków drzew i krzewów, które są nie tylko zdolne do rozwoju w skażonym środowisku (w tym wypadku w powietrzu), ale co ważniejsze są w stanie wchłaniać niektóre zanieczyszczenia, takie jak dwutlenek węgla (dla roślin jest nawet korzystny) oraz toksyczny tlenek węgla (czad), tlenek azotu, niektóre węglowodory aromatyzowane czy nawet neutralizować działanie ozonu. Włączenie tych roślin w zieloną infrastrukturę naszych miast umożliwi obniżenie zawartości tych zanieczyszczeń oraz zatrzymanie na powierzchni liści pyłów zawieszonych. Zatem czy fitoremediacja zastosowana na dużą skalę pozwoli na znaczne obniżenie zanieczyszczeń? Niestety, sama fitoremediacja nie jest remedium na usunięcie wszystkich zanieczyszczeń znajdujących się w powietrzu, którym przecież oddychamy. Emisja zanieczyszczeń w Polsce jest tak wielka, że nawet rośliny nie poradzą sobie wchłonięciem takiej ilości. Co najwyżej zieleń pomoże nam obniżyć zawartość zanieczyszczeń na danym obszarze terenu. Kluczem do efektywnej poprawy jakości naszego powietrza jest wprowadzanie rozwiązań prawnych i finansowych, które z jednej strony narzucą ograniczenie emisji zanieczyszczeń określonej grupie przedsiębiorców lub obywateli, a z drugiej – zachęcą ich do stosowania technologii i rozwiązań bardziej przyjaznych naszemu środowisku. 

Co oznacza, że rośliny mają ograniczoną tolerancję na zanieczyszczenia?

Rośliny to żywe organizmy i tak jak ludzie także mogą detoksyfikować  tylko określoną dawkę zanieczyszczeń. Oczywiście jest ona nieproporcjonalnie większa, ale nie nieograniczona. W drodze ewolucji, część gatunków flory wykształciła i rozwinęła skuteczne systemy obronne. Naukowcy, tacy jak ja próbują zidentyfikować te, których odporność na zanieczyszczenia jest na najwyższym poziomie. Ale pamiętajmy, że narażenie roślin na trwałe działanie dużej ilości różnego rodzaju zanieczyszczeń wcześniej czy później doprowadzi do ich obumarcia.

Dlaczego zatem jedne rośliny wykazują większe właściwości fitoremediacyjne, a drugie mniejsze?

Tak jak już wcześniej wyjaśniałem, tylko ograniczona liczba gatunków drzew i krzewów wykazuje zwiększoną odporność na zanieczyszczenia, gdyż przez długi czas były one bardziej narażone na ich długotrwałe działanie. W drodze ewolucji wykształciły i udoskonaliły mechanizmy obronne, które zapewniły im przetrwanie w niesprzyjającym środowisku. Dlatego też wspólnie z naukowcami z Norwegian Institute for Agricultural and Environmental Research z Bioforska przeprowadziliśmy badanie różnych gatunków drzew i krzewów pod kątem właściwości fitoremediacyjnych. Polegały one na opracowaniu metodyki badania pyłów i zanieczyszczeń osadzających się na różnych roślinach. Zadbaliśmy o to, aby zbadać gatunki roślin rosnących na tym samym obszarze. Po sprawdzeniu próbek określaliśmy ilość i rodzaj zgromadzonych pyłów. W ten sposób wyłoniliśmy ponad 20 gatunków drzew i 20 gatunków krzewów, które wykazują podwyższone właściwości związane z gromadzeniem pyłów i utylizowaniu zanieczyszczeń występujących w powietrzu. Te rekomendowane gatunki roślin i drzew zalecamy do wykorzystania zarówno przez architektów krajobrazu, ogrodników oraz amatorów dbających o swoje otoczenie.

Nad czym teraz prowadzi Pan prowadzi badania?

Ja i mój zespół prowadzimy obecnie zaawansowane badania nad wykorzystaniem typowych doniczkowych roślin w celu fitoremediacji powietrza w pomieszczeniach. Jestem pewny, że przy obecnie panujących trendach, gospodarce opartej na węglu oraz komunikacji opartej na indywidualnych samochodach nie uda się nam się w Polsce w najbliższym czasie ograniczyć emisji zanieczyszczeń powietrza, dlatego też badamy typowe rośliny pokojowe, które wykazują podwyższone właściwości fitoremediacyjne. W naszych badaniach staramy się wyłonić takie gatunki roślin doniczkowych, które można samemu utrzymać, a które pomogą nam oczyszczać powietrze, którym oddychamy. Dzięki temu uczynimy nasze otoczenie zdrowszym i bardziej estetycznym.

Dziękuję za rozmowę

prof. dr hab. Stanisław Gawroński

fot. otwierająca: Fotolia

REKOMENDOWANE DLA CIEBIE

Używamy ciasteczek, by ułatwić korzystanie z naszego serwisu. Klikając jakikolwiek odnośnik na tej stronie wyrażasz zgodę na ustawienie plików cookie.Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, zobacz naszą Politykę Cookies.

Tak, zgadzam się