Dostarczamy HUMANistycznych inspiracji - ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU! Albo od razu polub
Jak odnaleźć się w przestrzeni?

Jak odnaleźć się w przestrzeni?

Humanmag

O tym jak projektować architekturę dla osób starszych rozmawiamy z dr inż. arch. Agnieszką Labus z Katedry Urbanistyki i Planowania Przestrzennego Politechniki Śląskiej.

Redakcja Humanmag.pl
13 czerwca 2017

  • Skomentuj

Na jakie problemy narażeni są starsi mieszkańcy w przypadku źle zaprojektowanej architektury?

Na wiele problemów. Warto zwrócić uwagę, że nie tylko starsi użytkownicy, ale my wszyscy czasami znajdujemy się w różnych sytuacjach życiowych, które wymuszają na nas odnalezienie się w danej sytuacji/przestrzeni. Wystarczy na dworcu i w mieście przemieszczać się z ciężką walizką lub pchać wózek z dzieckiem – doświadczymy barier przestrzennych. Nie zawsze poruszamy się w wygodnych butach, chodzimy z laską bądź – mając złamaną nogę – o kulach – wtedy każda nierówność i konieczność pokonania dłuższych dystansów bez możliwości odpoczynku także staje się dla nas problemem.

Warto zauważyć, że wraz z wiekiem pojawiają się pewne dysfunkcje, tj. zaćma, brak orientacji w przestrzeni, zachwiania równowagi. Wtedy przestrzeń publiczna musi być przyjaźnie zaprojektowana, jeśli osoba starsza ma czuć się bezpiecznie, wychodząc z domu. Jeśli tak nie jest, osoby starsze stają się wykluczone z życia społecznego, co niekorzystnie wpływa na całe nasze społeczeństwo, przekłada się także na aspekt ekonomiczny, powodując wzrost kosztów opieki medycznej i społecznej. Czasami proste rozwiązania, spójna i systemowa polityka miejska mogą stanowić rozwiązanie wielu problemów przestrzennych, społecznych, a nawet ekonomicznych.

Czy istnieje „przepis” na idealną architekturę miejską?

Nie ma idealnego „przepisu”, żaden projekt nie jest idealny, żadne miasto nie jest idealne. Możemy oczywiście minimalizować błędy i dążyć do jak najbardziej przyjaznych rozwiązań wszystkim użytkownikom, niezależnie od wieku, płci, rasy, itp. Osoby starsze to bardzo niejednorodna grupa społeczna, różniąca się w zakresie potrzeb i sprawności psychofizycznej. Stąd, mówiąc o pewnych wytycznych i kryteriach projektowania w kontekście potrzeb osób starszych w skali architektonicznej, poza barierami przestrzennymi, które w dużej mierze regulują przepisy, widać to głównie w kontekście potrzeb osób niepełnosprawnych („Warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie”), ale zazwyczaj ograniczają się one do problemów osób poruszających się na wózku inwalidzkim, a wiele elementów projektowania w kontekście dysfunkcji psychofizycznych nie jest regulowana przepisami, a wyłącznie raportami, ekspertyzami, poradnikami itp.

W ramach działalności Fundacji Laboratorium Architektury 60+ (LAB 60+), która jest pierwszą tego typu fundacją w Polsce – zajmuje się innowacyjnym podejściem do planowania i projektowania w kontekście potrzeb starzejącego się społeczeństwa (www.lab60plus.pl), miałam okazję być współautorką ekspertyzy dla Ministerstwa Rozwoju pt. „Wytyczne w zakresie dostępności budynków do potrzeb osób z niepełnosprawnościami”, które stanowią poradnik dla architektów i urbanistów w kontekście projektowania uniwersalnego i dotykają problematyki nie tylko skali architektonicznej, ale dużo szerszej, także otoczenia i wnętrza, a nawet wzornictwa przemysłowego.

Do ważnych zagadnień projektowania w kontekście potrzeb osób starszych możemy zaliczyć: odpowiednią lokalizację, dostępność, bezpieczeństwo, czytelność, wayfinding – czyli łatwość w odnalezieniu drogi (wejścia do budynku), rolę przestrzeni terapeutycznej (dobrze zaprojektowana przestrzeń może aktywizować i rehabilitować np. w przypadku osób cierpiących na demencję – taką rolę mogą pełnić artefakty przyszłości, np. element kojarzący się z przeszłością/młodością tych osób, to może przejawiać się w użytym materiale, kolorystyce, itp.), międzypokoleniowa przestrzeń dająca możliwość spędzania czasu, gdzie każdy może znaleźć coś dla siebie, ale także zaprojektowanie przestrzeni dającej możliwość intymności, np. w dużych centrach przesiadkowych, lotniskach – strefa do odpoczynku, z łatwym dostępem do środka transport czy tablicy odjazdów/odlotów. Tak naprawdę każdy budynek/przestrzeń powinny być weryfikowane pod kątem potrzeb osób starszych na każdym etapie procesu inwestycyjnego. Jeśli projekt odpowiada potrzebom osób starszych, to spełnia potrzeby nas wszystkich.

REKOMENDOWANE DLA CIEBIE

Używamy ciasteczek, by ułatwić korzystanie z naszego serwisu. Klikając jakikolwiek odnośnik na tej stronie wyrażasz zgodę na ustawienie plików cookie.Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, zobacz naszą Politykę Cookies.

Tak, zgadzam się